เกาะเสม็ด เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทย และต่างประเทศ โดยเฉพาะวัยรุ่น มักจะมาท่องเที่ยวที่นี้กันจำนวนมาก ในช่วงวันหยุด เกาะเสม็ดขึ้นชื่อในเรื่องทะเล ที่มีชายหาดสวยงาม เม็ดทรายขาวละเอียด น้ำทะเลใส ใครมาเห็นก็ต้องหลงไหล จนมี คำพูดเล่นๆกันในหมู่นักท่องเที่ยว ว่า “มาเสม็ดเสร็จทุกราย” ใครมาก็ต้องชอบ
เกาะเสม็ดยังเชื่อกันว่า เป็นส่วนหนึ่งของ วรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี ของสุนทรภู่ โดยในวรรณคดี ให้ชื่อว่า “เกาะแก้วพิศดาร” ท่าสุนทรภูคงมาหลงไหลความงามของเกาะเสม็ดอยู่ไม่น้อย
เกาะเสม็ดมีอ่าวต่างๆ อยู่บนเกาะเป็นจำนวนมาก พื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นเขตอุทยานแห่งชาติ ในเนื้อที่ทั้งหมดเกาะ ประมาณ 3,125 ไร่ นั้น มีหมู่บ้านชาวประมง ที่ยังคงใช้ชีวิตตามวิถีชาวประมงอยู่ด้วย ตามชายหาดหรืออ่าวต่างๆ ก็จะเต็มไปด้วยผู้ประกอบการท่องเที่ยว หลาหหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นรีสอร์ท บังกะโล ร้านอาหาร ฯลฯ
แต่เนื่องจากเป็นเขตอุทยานฯ ทำให้ถนนส่วนใหญ่ของเกาะเป็นถนนลูกรัง การเดินทางค่อนข้างลำบาก แต่บนเกาะจะมีรถรับจ้างไว้คอยบริการ ระหว่างหาด แต่อย่าลืมเพื่อเวลาในการเดินทางบ้างนะครับ สำหรับผู้ที่พักอยู่ในหาดไกลๆจากท่าเรือ ระยะทางใกล้ๆ แต่การเดินทางอาจใช้เวลานานอย่างคิดไม่ถึง
เรื่องน้ำและไฟฟ้า ปัจจุบันนั้น ระบบไฟฟ้า มีให้บริการตลอด24ชั่วโมงแล้ว ไม่เหมือนสมัยก่อน ใครมาเที่ยวลำบากตรงน้ำและไฟฟ้านี้แหละที่เขาจะจำกัดเวลา การเปิดปิด แต่ปัจจุบันค่อนข้างสะดวกสบายมากขึ้น จะมีก็บริการเรื่องน้ำปะปาที่รีสอร์ทหลายแห่ง อาจจะยังไม่มีต้องซื้อน้ำจากฝั่งเขามาตลอด อาจทำให้ไม่สะดวกสบายอยู่บ้าง
เกาะเสม็ด ตั้งอยู่ตำบลเพ อำเภอเมือง อยู่ห่างจากชายฝั่งบ้านเพประมาณ 6.5 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 3,125 ไร่ (ประมาณ 9.6 ตารางกิโลเมตร) ถ้าดูจากทางอากาศ จะเห็นว่ามีรูปร่างเกาะคล้ายรูปสามเหลี่ยม ส่วนฐานของเกาะอยู่ด้านทิศเหนือ ซึ่งหันเข้าสู่ฝั่งบ้านเพ มีภูเขาสลับซับซ้อนกันอยู่ 2-3 ลูก มีที่ราบอยู่ตามริมฝั่งชายหาด ส่วนใหญ่จะอยู่ทางด้านเหนือ และตะวันออก บนเกาะมีหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ ที่ ญส.1 (อ่าวปะการัง) และหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ ที่ ญส.2 (แหลมลูกโยน)
ฝั่งตะวันตก ของเกาะเป็นหน้าผาสูงชัน และลาดชันลงสู่ฝั่งตะวันออก ที่มีชายหาดเว้าแหว่งทำให้เกิดหาดที่สวยงามหลายแห่ง ลักษณะภูมิประเทศของเกาะนี้ทำให้ ฝั่งที่เป็นหน้าผาสูงชั้นนั้น เป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกที่สวยงาม ส่วนอีกด้านหนึ่งก็เป็นชายหาด ที่ชมดวงอาทิตย์ขึ้นที่สวย ยามเย็นยิ่งเหมาะกับการเล่นน้ำ เพราะแนวภูเขาด้านหลังก็จะบดบังแสงอาทิตย์ให้ ทำให้ลงเล่นน้ำกันได้อย่างไม่ต้องกลัวแดดร้อนเหมือนหาดอื่นๆ
และเหตุ ที่มีชื่อว่า “เกาะเสม็ด” เพราะเกาะนี้มีต้นเสม็ดขาว และเสม็ดแดงขึ้นอยู่มากนั้นเอง ชาวบ้านนำเจ้าต้อนเสม็ดนี้มาใช้ทำไต้ โดยใช้เปลือกเสม็ดชุบในน้ำมันยางนำมาห่อด้วยกาบหมาก มัดเป็นลำ ในอดีตใช้เป็นคบไฟใช้ส่องทางในเวลากลางคืน และใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับก่อไฟ
บนเกาะเสม็ดนอกจากทะเลสวยแล้วการเที่ยวเดินป่า ศึกษาธรรมชาติก็ทำได้ เพราะทางอุทยานแห่งชาติได้จัดทางเดินศึกษาธรรมชาติเขาบ่อทอง อยู่ห่างจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยว (เกาะเสม็ด) ไปทางอ่าวไผ่ ระยะทาง 2.5 กิโลเมตร ไว้ให้บริการ แต่ใครจะขึ้นไปแนะนำว่าให้เตรียมตัวหน่อยนะครับ ไปกันหลายๆคน เพราะเส้นทางไม่ค่อยมีคนขึ้น เดียวจะหลงทาง แม้จะเป็นเกาะเล็กๆ แต่ผมเคยเดินหลงมาแล้ว 555 เพราะหาทางลงไม่เจอ แต่ก็เดินไปเรื่อยๆก็ลงมาได้เอง เพราะเกาะมันเล็ก แต่ก้น่ากลัวอยู่นะถ้ามันมืดกลางทาง ไม่ยากคิดเลย…